Er is helemaal geen vredesproces

Door Dries van Agt

De minister van Buitenlandse Zaken heeft een adviesraad. Die raad heeft een commissie voor de Rechten van de Mens. De door de minister benoemde voorzitter van die commissie, Willem van Genugten, is “zijn” minister te hulp gesneld (NRC, 9 november) na de kritiek die ik en mijn co-auteurs enkele dagen voordien (NRC, 3 november) hadden uitgebracht op het njet-gedrag van de minister jegens het Goldstone-rapport over de oorlog in Gaza. In ons betoog, aldus Verhagen’s pleitbezorger, wint verontwaardiging het van de ratio. Wij zouden dus niet goed bij ons hoofd zijn.

Justice Richard Goldstone en zijn mede-onderzoekers hebben na grondig onderzoek geconcludeerd dat er sterke bewijzen zijn dat Israël ernstige schendingen heeft gepleegd van mensenrechten en van het internationale oorlogsrecht en dat ook Palestijnse milities zich aan het internationale recht hebben vergrepen. Goldstone en de zijnen bevelen de VN-Veiligheidsraad aan van Israël te eisen een geloofwaardig onderzoek hiernaar te entameren, onder toezicht van onafhankelijke deskundigen.

Mocht dat niet gebeuren, dan moet de Veiligheidsraad de zaak-Gaza verwijzen naar het Internationaal Strafhof. Ten aanzien van de Palestijnse autoriteiten beveelt Goldstone hetzelfde aan. Zo spreekt het rapport-Goldstone. Iets anders hebben wij niet beweerd. Niettemin stelt Van Genugten, blijkbaar pogend toch een haak te vinden om zijn pleidooi ten faveure van de werkwijze van de minister aan op te hangen, dat het “lijkt” alsof ik Goldstone voorbij draaf.

De Nederlandse regering is ook geporteerd voor onderzoek als door Goldstone c.s. noodzakelijk geacht, meldt onze hooggeleerde opponent. Maar waarom heeft Nederland dan binnen de VN tegen het rapport-Goldstone gestemd? Van Genugten voert hiervoor verscheidene redenen aan, juridische en politieke. Eén juridische bedenking is dat het rapport eerst in de VN-Mensenrechtenraad (Genève) besproken moet worden alvorens het hogerop in de VN (New York) aan de orde te stellen. Dat zou sporen met het Statuut van het Strafhof. Welnu, het Strafhof staat los van de VN en de Raad in Genève hééft over het rapport gesproken en bij overgrote meerderheid geconcludeerd dat doorverwijzing naar New York geboden is. Wat is daar verkeerd aan? Had de Raad in Genève langer over het rapport moeten discussiëren, breedvoeriger, diepgaander?

Een andere juridische bedenking is “dat het Hof pas in actie mag komen als staten onwillig of onbekwaam zijn om zelf strafvervolging in te stellen”. Het opwerpen van dit bezwaar is een slag in de lucht. De Israëlische regering heeft immers herhaaldelijk en met stemverheffing te kennen gegeven er niet over te piekeren eigen militairen voor de rechter te brengen. “Netanyahu vows never to let Israelis be tried for war crimes”, berichtte de Israëlische krant Haaretz al op 12 oktober. De premier sprak over een “distorted report written by this distorted committee”. De Israëlische VN-ambassadeur zei op 4 november in de Algemene Vergadering van de VN dat het rapport-Goldstone was verwekt in haat en totstandgebracht in zonde.

Voordien waren er al verscheidene andere rapporten verschenen die zware kritiek op het optreden van de Israëlische krijgsmacht bevatten: van een VN-commissie die onderzoek deed naar Israëlische aanvallen op VN-installaties, van de commissie-Dugard (voormalige VN-rapporteur over mensenrechten in bezet Palestijns gebied), van Amnesty International, van Breaking the Silence (vereniging van gewetensbezwaarde Israëlische ex-militairen). Al die rapporten zijn door de Israëlische regering terzijde geschoven. Die regering heeft vervolgens geweigerd enige medewerking te verlenen aan het onderzoek van de commissie-Goldstone. De onderzoekers van die commissie werden zelfs niet toegelaten, in Israël zelf noch in de bezette gebieden. Welaan, het is zonneklaar dat Israël onwillig is zelf tot strafvervolging over te gaan. Het door Van Genugten opgeworpen bezwaar tegen internationale berechting (na deugdelijk onderzoek zoals door Goldstone bepleit) is derhalve ongegrond.

Nederland heeft niet alleen in de VN-Mensenrechtenraad tegen Goldstone gestemd, maar vervolgens ook in de Algemene Vergadering van de VN (5 november). Daar liep ons land in het voetspoor van Amerika en Israël, samen met zes andere EU-lidstaten. Het is markant dat wij dus binnen de EU (27 staten) maar een kleine minderheid vormden. Van Genugten probeert dit goed te praten door te betogen dat eventuele vervolging van plegers van oorlogsmisdaden “het vredesproces wel degelijk zal belemmeren”. Hoe loos en voos dit politieke argument is ziet hij wel in. Hij voorziet immers de tegenwerping “dat de afgelopen zestien jaren sowieso weinig hebben opgeleverd en dat er dus niets valt te belemmeren”. De juistheid van die tegenwerping bestrijdt hij met geen enkel woord. Hij volstaat ermee te zeggen dat hem dit al te cynisch lijkt.

Al te cynisch? Mon cher, gij weet toch dat Israël al meer dan veertig jaar alle tot 1967 nog resterende Palestijnse gebieden bezet houdt, dat de almaar voortgaande kolonisatie van die gebieden het uitzicht op een levensvatbaar Palestijns staatje heeft verduisterd, dat de bezetting cum annexis steeds hardvochtiger is geworden en dat Israël lak heeft aan bindende VN-resoluties, verdragen en conventies, het Internationaal Gerechtshof en vredesplannen als de Routekaart naar Vrede. Er is helemaal geen vredesproces, dat is er sinds Oslo nimmer geweest. Olmert en Abbas hebben een aantal gesprekken gevoerd, maar daarbij heeft Israël geen enkele concessie van belang op tafel gelegd. Intussen gaat de wurgende blokkade van Gaza door en ook het verdrijven van Palestijnen uit Oost-Jeruzalem.

Is het cynisch je te scharen achter de aanbevelingen van Goldstone om een eind te maken aan wat hij noemt “the prolonged situation of impunity (that) has created a justice crisis in the Occupied Palestinian Territory that warrants action”?

Uw oproep “het vredesproces” te behoeden tuimelt in een diepzwart gat. Het klinkt als ijlen in een vacuüm.

Dries van Agt was van 1977-82 minister-president.

Bron

Overzicht Reacties over dit Artikel

	Reactie van J. Jan Willem van waning	datum: 2009-11-23 14:07:57
Zie voor reacties op NRC H-site: http://weblogs.nrc.nl/expertdiscussies/er-is-helemaal-geen-vredesproces/comment-page-1/#comment-9333 Ben het eens met de heer Van Agt, Nederland manifesteert zich als de 'hardliner' binnen de EU die het zionistisch beleid van Israel onvoorwaardelijk steunt . Waarom, door wie en hoe gebeurt dit? Vragen die dringend beantwoord moeten worden om tot een evenwichtig Midden-Oosten beleid te komen. Van PVV voorman Geert Wilders wordt zijn dubbele loyaliteit gaandeweg wel onderkend - hetgeen nog niet het geval is over zijn sponsoren - , maar wat beweegt ons kabinet met minister Maxime Verhagen als woordvoerder? Opinieartikelen in onze kranten over 'het' Midden-Oosten conflict leiden tot de de meest uitgebreide en felste discussies tussen reageerders. Hierbij worden actuele en historische argumenten eindeloos uitgewisseld - en (meestal anoniem) persoonlijke aantijgingen van vooringenomenheid geloosd. Kenmerkend hierbij is, dat degenen die het beleid van Israel verdedigen voor 95% enigerlei band hebben met Israel, terwijl dat bij de critici juist niet zo is - m.u.v. de representanten van 'Een Ander Joods Geluid'. In Amerika deden de hoogleraren Mearsheimer en Walt in 2007 een onderzoek naar de invloed van de 'Israel lobby' op het Amerikaanse buitenlandse beleid, zie http://www.youtube.com/results?search_query=israel-lobby&;search=Search In het Verenigd Koninkrijk heeft TV Channel 4 deze week een documentaire uitgezonden over 'The pro-Israel lobby in Britain', zie http://www.informationclearinghouse.info/article23997.htm Het is hoog tijd dat de invloed van onze nationale 'Israel lobby' op het buitenlands beleid wordt onderzocht! http://www.vkblog.nl/bericht/149257/De_zionistische_%28pro-Groot-%29_%27Israel_lobby%27_in_Nederland%3A_een_noodzakelijke_inventarisatie

	Reactie van Roos De Fraine	datum: 2009-11-22 01:59:58
Van Genugten probeert dit goed te praten door te betogen dat eventuele vervolging van plegers van oorlogsmisdaden “het vredesproces wel degelijk zal belemmeren”. Hoe loos en voos dit politieke argument is ziet hij wel in. Ter attentie van Van Genugten wil ik zeggen dat de vervolging van oorlogsmisdadigers in tegendeel heel wat vredesprocessen bevorderd heeft. Denken we maar aan de vreedzame overgang na het Zuid-Afrikaanse Apartheidregime. Wat er bij vredesprocessen van primordiaal belang is, is dat het leed van de slechtoffers langs beider kanten uitgesproken, erkend en geïntegreerd wordt in het collectieve geheugen. In Spanje bvb is de Ley de la Memoria, die de Regering Zapatero aannam, een goede aanzet tot het integreren van de Fanco-erfenis in hetcollectieve Spaanse geheugen. Zowat overal in Spanje worden er massagraven van de Franco-dictatuur opengelegd, zodat de slachtoffers geïdentificeerd kunnen worden. Hun nabestanden kunnen dan eindelijk hun doden begraven en hun rouwproces afwerken. Uiteindelijk zal het in Israël ook vitaal belangrijk zijn dat er een eigen versie van de Ley de la Memoria komt. Het vredesproces heeft geen baat bij en struisvogelpolitiek.