De Onstuimige Opmars van Hamas
Reageer (2)19-8-2010
Allereerst, mag Hamas als een fatsoenlijke partij in het conflict Israël/Palestina beschouwd worden? En hoe zit het dan met de overige medespelers in dit conflict?
Laten we dan eerst eens terugblikken naar de oorzaken van het ontstaan van deze beweging.
Hamas is een betrekkelijke nieuwkomer onder de Palestijnse verzetsorganisaties. Deze werd in 1987 opgericht door Palestijnse leden van de Moslim Broederschap als een sociale instelling voor hulpverlening in onderwijs, medische zorg, kinderopvang enz. In de overtuiging dat de beweging de toen nog algemene steun aan de PLO zou ondermijnen, stonden de Israëliërs aan de Islamisten deze werkzaamheden toe en dat niet alleen, zij kregen daarvoor zelfs financiële ondersteuning. In het midden van de jaren 80 verklaarde de Israëlische militaire gouverneur van Gaza, brigade generaal Yitzhak Segev, dat het een doelbewuste strategie was om de Islamisten een zetje in de rug te geven ten koste van de seculiere PLO en de Palestijnse communisten: 'de Israëlische regering geeft mij een budget en het militair gezag geeft het aan de moskeeën'. De tekst van het handvest van Hamas was in die tijd overigens al bekend, maar kennelijk nam Israël er toen en nog vrij lang daarna, geen aanstoot aan. Deze strategie vloeide voort vanuit een oproep uit 1957 van president Eisenhower om een heilige oorlog onder Arabische regimes aan te wakkeren tegen Moskou. Om diezelfde reden zou Israël later ook Afghanistan en Iran van wapens voorzien.
Onder die Arabische regimes was en is het Hasjemistische vorstenhuis van Jordanië een zeer betrouwbare bondgenoot voor Israël. Reeds in 1947 waren er afspraken gemaakt tussen Golda Meir en koning Abdullah om de 'Palestijnse buit' op de Turken onderling te verdelen.. Deze afspraken werden echter al in april 1948 door de Israëliërs – toen nog genoemd de joden – geschonden door via door hen aan Jordanië toebedacht Palestijns gebied naar Jeruzalem op te trekken met het oogmerk geheel Groot Jeruzalem in te nemen dat bij het verdeel plan van de VN uit 1947 tot corpus separatum was aangewezen. Een flagrante schending dus door Israël van het wel door hen, maar niet door Jordanië, aanvaarde verdeel plan. Toen de joodse troepen op het punt stonden, de oude stad Jeruzalem zelf, in te nemen besloot, na hevig aandringen van zowel Palestijnse verdedigers als van zijn eigen onderdanen, de koning op 15 mei 1948, de dag van het uitroepen van de joodse staat Israël, de Palestijnen te hulp te schieten. Nimmer heeft daarbij het Jordaanse leger of welk ander Arabisch leger in de maanden daarna, enig door de VN aan Israël toegekend gebied betreden. Israël veroverde daarentegen nog eens 20% extra Palestijns gebied tot aan de wapenstilstand van 1949. De autochtone bevolking werd daarbij volgens plan verdreven.
In 1967 veroverde Israël, volgens het grote zionistische plan, in zes dagen tijds, in een goed voorbereide en door hen uitgelokte oorlog, Gaza en de Sinaï op Egypte, de Golan hoogten op Syrië en de Westelijke Jordaanoever op 'bondgenoot' Jordanië. Koning Houssein bleef desondanks voor zijn armoedige koninkrijk op het Westen en de Israëliërs gokken.. Een 'goede bruidsschat' noemde de Israëlische premier Eshkol dit veroverde gebied en vervolgde: 'het brengt wel een bruid mee die we niet willen'. (De Palestijnse bevolking: deze auteur). De Israëliërs wilden wel het Palestijnse en ander land, maar niet hun bevolking, zulks in overeenstemming met de verklaring van Hillel Zeitlin tijdens het zevende zionistische congres in Bazel in 1905: 'het naar Palestina brengen van joden kan onmogelijk slagen als die anderen (de autochtone bevolking: deze auteur) niet verwijderd worden'.
In zijn beleid was koning Houssein beslist paranoia wat betreft linkse nationalisten. Hij verachtte Arafat en de PLO. In 1968 had Arafat het bij hem wel volkomen verbruid toen deze terecht een overwinning claimde over de Israëliërs in een veldslag bij Karameh aan de Jordaan waarbij veel Palestijnen het leven lieten. Niet door de koning geautoriseerde artilleriesteun door een Jordaanse legercommandant maakte dat hij deze overwinning voor Jordanië wilde claimen. Vanaf dat moment zag Arafat Jordanië als een goede strategische basis voor de komende strijd tegen Israël. Zijn strijders begonnen daarna te infiltreren in het leger en de veiligheidsdiensten van Houssein. Dit zag deze als een directe bedreiging voor zijn troon. Ten koste van vele duizenden Palestijnse doden liet hij zijn altijd loyale Bedoeiën strijdkrachten in september 1970 Arafat en de PLO Jordanië uitdrijven richting Syrië en Libanon. Deze periode wordt door de Palestijnen 'Zwarte September' genoemd. Bij dit alles moet mede in ogenschouw worden genomen dat een meerderheid van de onderdanen van Houssein, en thans Abdullah II, bestaat uit Palestijnse vluchtelingen die Jordaans staatsburger zijn geworden en ook nog de sympathie voor hun strijd genieten van het merendeel van de autochtone Jordaanse bevolking. In dit milieu speelde de Moslim Broederschap een sleutelrol. Mede omdat de Hasjemitische vorsten claimen dat zij directe afstammelingen zijn van de profeet Mohammed ondersteunde het Jordaanse regiem noodgedwongen de Broederschap die van hun kant ook iets teruggaven dat Arafat en de PLO bedreigden, namelijk de overleving van Houssein. Dit verklaarde dat de koning, wilde hij zich handhaven, wel steeds moest balanceren als een koorddanser.
Het grote verschil tussen de Moslim Broederschap en de PLO ging overigens niet zozeer over de strijd tegen Israël, maar over een kwestie van timing. Arafat en de andere PLO leiders hadden ervoor geopteerd om al schietend terug te keren naar Palestina, zoals zij er al schietend door de Israëliërs eruit verdreven waren. Hamas leider sheik Yassin hield vast aan de Broederschap overtuiging dat de bevrijding alleen als gevolg van een lang en serieus programma van ideologische , spirituele en psychologische heropvoeding kon plaats vinden. Om de joodse staat uit Palestina te krijgen moest gewacht worden tot de Moslim Broederschap een islamitische staat in Egypte, Jordanië en Syrië gevestigd hadden. Een staat waarin overigens, andere religies getolereerd dienden te worden. De Oslo akkoorden van 1993, die de Palestijnen geen enkele garantie gaven indien Israël voor problemen zou gaan zorgen – wat wel zeker was – waren voor Hamas onacceptabel en vormden daardoor een breekpunt in de relatie met Arafat die zich had laten omkopen. Hamas besloot daarom om het nieuwe PLO regiem te destabiliseren en tegelijkertijd Israël aan te pakken. Aanslagen werden direct na de ondertekening op politie bureaus gepleegd. en op 4 oktober van dat jaar volgde een aanslag op het hoofdkwartier van het Israëlische leger in Beit El op de Westoever. Alleen bij deze laatste aanslag vielen er slachtoffers, namelijk 30 licht gewonden, alle Israëlische militairen, en de dader die omkwam door zichzelf op te blazen. Het doel van deze aanslagen was om aan te tonen dat de Oslo akkoorden niet acceptabel waren voor de Islamisten. Dit was echter voor Israël voldoende aanleiding om er bij Washington met succes op aan te dringen om Hamas te bestempelen als een terroristische organisatie.
De eerste dood en verderf zaaiende aanval kwam echter van de Israëlische kant. In de vroege ochtend van een dag in het eind van februari 1994, tijdens de Ramadan, schoot de Israëlische kolonist Baruch Goldstein zijn volautomatische wapen leeg in een moskee in Hebron op biddende moslims. Dertig doden waren het gevolg. Een woedende menigte knuppelde de moordenaar ter plekke dood. Gedurende de protestdemonstraties die volgden, schoten de Israëlische strijdkrachten nog eens 12 mensen dood. Hamas kondigde aan dat dit met vijf aanslagen vergolden zou worden. In de eerste week van april werden bij een zelfmoordaanslag 9 Israëliërs in Afula gedood en 45 gewond. Nog vier van deze aanvallen volgden spoedig daarna. Dit was vanaf nu een radicale omslag in de politiek van Hamas.
Zowel Arafat als Israël 's premier Rabin reageerden meedogenloos. De veiligheidstroepen van beiden arresteerden honderden mensen. In november doodden de troepen van Arafat 14 demonstranten in Gaza. Arafat was onder Israëlische en Amerikaanse druk begonnen de Islamieten op te rollen. De relatie tussen Fatah en Hamas was nu op een dieptepunt beland. Israël stookte het vuurtje nog extra op door een bom te laten plaatsen in de auto van een Islamiet om Arafat bij Hamas nog meer in diskrediet te brengen.
Pas in 1995 kreeg Khalid Me'shal enige bekendheid als Hamas leider. Hij hield zich tot dusver vooral bezig met de internationale verbindingslijnen en financiën. In feite was dit wel de belangrijkste positie, maar daar hij vrijwel volledig achter de schermen en niet in Palestina werkte, bleef hij de grote onbekende. Na de arrestatie van Abu Marzook, de leider van het politieke kantoor van Hamas in Amman, nam Me'shal deze taak over.
Sinds het aantreden van Benjamin Netanyahu als premier na de moord op Yitzhak Rabin door een Israëlische extremist, veranderden de omstandigheden drastisch. Netanyahu trachtte zijn visie door te zetten om het stap voor stap plan naar een Palestijnse staat los te laten ten gunste van een take-it-or-leave-it aanbod van hemzelf. De Palestijnen mochten niet meer hebben dan een quasi staat zoals Puerto Rico of Andorra zonder wapens of een leger. Israël zou daarbij de grenzen controleren, het luchtruim en het waterbeheer. Het daaruit voortvloeiende brute optreden van Netanyahu maakte dat Arafat meer toenadering zocht tot de zogenaamde hardliners waaronder Abdel Azziz Al-Rantisi van Hamas.
Te midden van alle wapengekletter van Israël en de Palestijnen, informeerde koning Houssein de Israëlische premier dat Hamas er toe bereid was om een 'hudna' (wapenstilstand) voor 30 jaar aan te bieden. Het antwoord van Netanyahu kwam al gauw. Eind september 1997 werd er door de Mossad een moordaanslag gepleegd op Me'shal, midden in Amman. De op het oog niet ernstig gewonde Me'shal werd direct naar een ziekenhuis overgebracht. Mossad directeur Danny Yatom werd prompt bij Houssein ontboden, en viel daar gelijk met de deur in huis: 'Wij deden het. Hij zal binnen 24 uur sterven. Wij injecteerden hem met een chemische substantie. Jullie kunnen hier niets meer tegen doen'. De koning werd witheet van woede. 'Jullie hebben nu alles verknald'. Houssein besefte onmiddellijk dat hij daar door zijn eigen volk op afgerekend zou worden. Het geloofde toch al niet in zijn vredesonderhandelingen met Israël, en dit gebeurde zes weken voor de parlementsverkiezingen. Beide landen hadden daar voor beloofd wederzijds af te zien van terrorisme op elkaars grondgebied. Bovendien had Hamas zojuist via Jordanië een 'hudna' voor 30 jaar aangeboden. Nu presteerde Israël het, dat er bij Washington op aangedrongen had om Hamas als een terroristische organisatie te beschouwen wegens verstoringen van het vredesproces, om nu zelf een door de staat gesanctioneerde daad van terrorisme te plegen binnen het grondgebied van beider bondgenoot, Jordanië. Hierdoor was Houssein door Israël in een positie gebracht dat hij het leven van Khalid Me'shal wel móest redden om zijn eigen nek niet te riskeren. Hij zou zijn eigen volk niet meer onder de ogen kunnen komen. Daarom eiste hij nu van Israël om voor een tegengif te zorgen.Vervolgens werden de Amerikanen door hem op de hoogte gesteld. Eerst nu raakten de Israëliërs in paniek en vroegen raad bij de regering Clinton. Daar Houssein op het punt stond om het vredesverdrag op te zeggen werd aan Israël geadviseerd om met de Jordaniërs samen te werken en te doen wat er verlangd werd.
De prijs die Netanyahu ervoor betalen moest was hoog. In ruil voor het leveren van het tegengif door Israël en de vrijlating door Jordanië van de Israëlische aanslagplegers, moest Netanyahu ook sheik Yassin vrijlaten alsmede 9 Jordaanse en 50 Palestijnse gevangenen. Hamas zou sindsdien alleen maar sterker worden met Me'shal als de grote leider na de Israëlische moorden in 2004 op sheik Yassin en Al-Rantisi. Maar er zouden nog veel aanvallen op hen gedaan worden. De nieuwe koning Abdullah II zou er toe gedwongen worden om Hamas met Me'shal Jordanië uit te werken en Fatah werd constant onder druk gehouden om Hamas met alle middelen te bestrijden, waarvoor het militaire steun uit de VS ontving. Na de door Hamas gewonnen verkiezingen werd de door hen gevormde regering geboycot en werd via een staatsgreep onder leiding van Fatah man Mohammed Dahlan gepoogd om in Hamas bolwerk Gaza een staatsgreep te plegen, hetgeen mislukte.
Voldaan kon Khalid Me'shal dan ook per eind 2008 opmerken: 'Als we het hebben over het plan van Washington om het wettig door het Palestijnse volk gekozen Hamas uit te roeien, kan ik concluderen dat het niet gewerkt heeft'.
Op de begin vraag of Hamas in dit hele gebeuren een fatsoenlijke partij is tussen de medespelers in het Israëlisch/Palestijnse conflict, kan geconcludeerd worden dat Hamas als enige niet omkoopbaar is gebleken, weliswaar keihard, maar eerlijk voor een volledig vrij Palestina strijdt. Een uitzondering in de wereldpolitiek.
Paul Lamp
Geraadpleegde literatuur:
Paul McGeough, Kill Khalid, The New Press New York 2009.
Overzicht Reacties over dit Artikel
Plaats een Reactie |
Reactie van Herman | datum: 2010-08-20 10:59:26 |
|
Reactie van Aart van Wijngaarden | datum: 2010-08-20 02:03:42 |
|
Uitstekend verhaal, dat ook volledig aansluit op de informatie, die door Richard Forer is verstrekt, zie deze link: http://pdfcast.org/pdf/hamas-was-founded-by-isra-l Richard Forer is van joodse komaf, voormalig AIPAC lid en derhalve een betrouwbare informant.
|
||
