Recht in het Midden-Oosten, door Erik Ader, oud-Ambassadeur
Reageer (0)Erik Ader is oud-Ambassadeur en diende eerder als TZ in het Midden-Oosten. Voor zijn ouders staan monumenten in Israël: zij redden volgens onderzoek van Yad Vashem, in de tweede wereldoorlog tussen de 200 en 300 Joodse landgenoten.
Op de berg Carmel, bij Haifa in Israël, ligt het “illegale” Palestijnse dorp Ein Hawd. De inwoners,die in 1948 voor het krijgsgeweld hun toenmalige dorp aan de voet van de berg ontvlucht waren, hielden zich in dat gebied schuil tot de rust beneden zou zijn weergekeerd. Toen ze terug wilden gaan naar hun huizen en landerijen werd hun de toegang ontzegd: zij waren door de nieuwe staat Israël geconfisqueerd. Ze bouwden in arren moede “illegaal” een nieuw dorp enige kilometers verderop, op wat eens ook hun land was. Ze konden van daaruit zien hoe de rest van hun land en hun dorp in gebruik werd genomen door een nieuw gestichte kibboets. Ze leefden sindsdien zelf onder de permanente dreiging van de sloop van hun primitieve woningen en moesten een decennia durend gevecht voeren om een toegangsweg, waterleiding, elektriciteit en riolering aangelegd te krijgen. Het duurde veertig jaar voordat er een lagere school kwam.
Het deel van hun land dat op de hellingen van de berg lag, was beplant met olijf- en vruchtbomen. Het “Joods Nationaal Fonds” rooide die en beplantte het terrein met naaldhout, om de oorspronkelijke bewoners het vruchtgebruik van hun land te ontzeggen en hun sporen uit te wissen. De herinnering aan Palestijns leven werd zo na 1948 in Israël op de meeste plaatsen uitgewist. Herbebossing geschiedde door het JNF, met geld van goede gevers in het buitenland. In dit van schaamte en schande vervulde terrein vond ik een gedenksteen met de volgende tekst:
“De Paasheuvel”
Voor alle in 1940-45
omgekomen leden van de AJC
Keren Kayemeth Leisrael
Welmenende PvdA’ers schonken te goeder trouw geld dat is gebruikt voor de bezegeling en maskering van deze landroof.
Dit verhaal van Ein Hawd is helaas exemplarisch voor het lot van de in Israël achtergebleven Palestijnen: tweederangs burgers in eigen land.1 Het verhaal behelst tevens de kern van het conflict in het Midden Oosten: de voortdurende en nog voortgaande ontrechting van de Palestijnen, in Israël, in de bezette gebieden en in de diaspora.
De gedenksteen is onbedoeld ook het symbool van onze relatie met Israël. Wat wij zagen was een land van socialistische pioniers die de woestijn tot bloei brachten en het land van hun voorvaders wekten uit een eeuwenlange sluimer, een land dat een baken werd van beschaving, humaniteit, democratie en respect voor mensenrechten in een zee van achterlijkheid, onderdrukking en barbarij. Het is de vraag of het ooit bestaan heeft, of wat wij meenden te zien niet een andere realiteit toedekte, net als de naaldbomen van het JNF die de illusie overeind moesten houden dat het hier een land zonder volk voor een volk zonder land betrof.
Etnische zuiveringen maakten het land leeg. Vóór de onafhankelijkheidsverklaring van Israël in mei 1948 en vóór de inval van de Arabische buurlanden die de benarde Palestijnen te hulp schoten, hadden Joodse strijdgroepen al bijna de helft van de Palestijnse bevolking (ruim 350.000 mensen) op de vlucht gejaagd. Hoe dat ging wordt schaamteloos bezongen op de muren van een Israëlisch museum bij Jaffa. Daar staat te lezen hoe op 25 april 1948 “..Irgun-mortieren, meedogenloos het centrum van de stad bombarderend, de massale vlucht van de Arabische bevolking veroorzaakten”. Twintig ton explosieven regende neer op de oorspronkelijke inwoners, 80.000 in getal en zij bevolken nu de vluchtelingenkampen in Gaza.
Na het uitroepen van de onafhankelijkheid werden nog eens 400.000 Palestijnen verdreven. Het vuilste werk werd gedaan door de strijdgroepen van lieden als Begin en Shamir, maar wij weten inmiddels ook dat Ben Goerion instemde met deze etnische zuiveringen. Begin, Shamir, Sharon, Livni: volgens elke gangbare definitie waren het terroristen. Geen van hen distantieerde zich ooit van hun wandaden. Je kunt daar in Israël premier mee worden. Het heeft ons ook nooit belet met ze te praten.
Wij koesterden ook de mythe dat het kleine Israël in vrede wilde leven met zijn buren maar altijd weer geprest werd zich gewapenderhand te verdedigen. M.u.v. 1973 was het in 1956, 1967, 1982, 2006 en 2008 iedere keer weer Israël dat de keus had tussen oorlog en vrede en het was Israël dat de oorlog koos.2
Zoals Israël na 1967 nooit ernst heeft gemaakt met het beëindigen van de bezetting. Sterker nog: na de Oslo-akkoorden over de stichting van een Palestijnse staat werd de inlijving van de West Bank door het creëren van feiten op de grond in verhoogd tempo voortgezet. In 2003 verklaarde Sharon’s kabinetchef dat de terugtrekking uit Gaza mede bedoeld was om het afstaan van zelfs maar delen van de West Bank te voorkomen.
Het Israël waar wij zo dol op waren: als het al ooit bestond, het is niet meer. Het is een door en door kapitalistische samenleving, de kibbutsim zijn grotendeels geprivatiseerd, de inkomensongelijkheid is groot. Simon Peres had eerder al kleur bekend door over te lopen naar Sharon’s Kadimapartij en de Arbeiderspartij trekt nog 11% van het electoraat. Het laatste restje schaamte is tenslotte verdwenen nu de Arbeiderspartij deelneemt aan een regeringscoalitie die wordt geleid door Likud, met Lieberman als Minister van Buitenlandse Zaken. Geert Wilders is een kleine jongen naast deze racist, maar het zal ons niet beletten met Lieberman te praten. Ik juich dat toe - hij is tenslotte democratisch verkozen - zolang wij dat criterium ook op Hamas van toepassing verklaren. Onze premier zal contact met Netanyahu niet uit de weg gaan, ook al dicteert het handvest van diens Likud de blijvende onmogelijkheid van een Palestijnse staat door het hele grondgebied tussen Jordaan en Middellandse Zee voor Israël te claimen. Het blijft niet bij claimen: het is een project dat gestaag in uitvoering is.
Ik was twee jaar geleden geschokt door wat ik zag in Silwan, ten Z.O. van de muren van de oude stad van Jeruzalem. In mijn aantekeningen van toen lees ik: “ Op strategische plekken in de buurt hebben kolonisten huizen van Palestijnen gewapenderhand geroofd en er wachttorens op of bij gebouwd van waaruit de buurt wordt gecontroleerd en geïntimideerd. Zij dragen open en bloot wapens en gedragen zich als de heersers van het gebied. Zij communiceren onderling in het Engels met een Amerikaans accent. Nieuw aangekomen blanken die rechteloze Indianen komen verjagen, met arrogant vertoon en gebruik van macht, gelegitimeerd door Onze Lieve Heer zelf. Dat gedrag is exemplarisch voor de religieuze kolonisten. De staat Israël, die verantwoordelijk is voor rechtshandhaving in Bezet Gebied, grijpt niet in. Integendeel: collaboreert met de agressor, is de agressor.” Nu, twee jaar later, kregen de Palestijnse bewoners van de wijk de aanzegging dat hun huizen gesloopt gaan worden, zij zouden illegaal gebouwd zijn. Tegelijkertijd zijn er vergunningen verleend voor de bouw van 73.000 nieuwe huizen voor Joodse kolonisten in de bezette gebieden. Sluipende etnische zuivering en kolonisatie, terwijl de wereld wegkijkt onder het mompelen van tandeloze vermaningen.
En dan hebben we het nog niet eens gehad over Gaza: een openluchtgevangenis waarin 1,5 mln. mensen collectief gestraft worden voor ….? Ja, voor wat, eigenlijk? Omdat de bevolking in meerderheid op Hamas stemde en omdat Palestijnse raketten 11 Israëli’s doodden sinds 2005. Dat laatste is natuurlijk op zich onacceptabel, maar moet wel in het licht gezien worden van andere feiten. Het volkenrecht verbiedt collectief straffen. Het Israëlische leger doodde 1290 Palestijnen alleen al in Gaza in diezelfde periode, de laatste oorlog niet meegerekend. Zo’n 10.000 Palestijnen zitten onder de meest abominabele omstandigheden vast in een staat van rechteloosheid in Israëlische gevangenissen. Het heropenen van de grenzen van Gaza was uitdrukkelijk een onderdeel van de wapenstilstandsovereenkomst tussen Israël en Hamas. Door zich daar niet aan te houden schond Israël van meet af aan die overeenkomst. Israël schond voorts het bestand verder met een dodelijke aanval op Gaza op 4 november jl. Gaza was en blijft verstoken van essentiële levensbehoeften en overgeleverd aan bruut geweld dat in de laatste ronde 1300 doden, een veelvoud aan gewonden en immense materiële schade opleverde. Het is mooi dat wij een stedenband onderhouden met Jabalya, maar veel belangrijker nog is politieke steun voor onze vrienden daar.
Het beleid van het Westen in dit conflict is moreel en politiek failliet. Moreel omdat wij gedoogsteun geven aan de sterkste partij in dit conflict die het recht met voeten treedt. Politiek omdat het niet bijdraagt aan een vreedzame oplossing. Het wordt de allerhoogste tijd ons beleid aan te passen aan de realiteit.
Wij moeten om te beginnen over de schaduw van onze schuldgevoelens jegens het Joodse volk heenstappen en ons realiseren dat wij die schuld niet kunnen delgen door schuld op te bouwen jegens het Palestijnse volk. Wij moeten ons voorts realiseren dat wij op lange termijn het voortbestaan van Israël allerminst een dienst bewijzen door het land te stijven in zijn onverzoenlijkheid door onze gedoogsteun.
Wat ons te doen staat, is Israël te gaan behandelen als elk ander land, d.w.z. aanspreken op en consequenties verbinden aan schendingen van het internationaal recht, conform onze grondwettelijke plicht. Te beginnen met het associatie-akkoord met de EU: als Israël de voorwaarden schendt dan dienen wij dat op te schorten. Ik verkeerde de afgelopen dagen in het gezelschap van de Israëlische mensenrechtenactiviste Susan Nathan. Zij smeekt haar vrienden in Europa op te komen voor niet alleen de menselijke waardigheid maar ook voor Israël, overtuigd als zij is dat de huidige weg van onderdrukking van en geweld tegen de Palestijnen uiteindelijk ook de ondergang van Israël zal zijn.
Voorts dienen wij op alle mogelijke manieren te bevorderen dat er zonder voorwaarden vooraf een gesprek op gang komt tussen alle relevante partijen in het conflict, en wanneer dat eenmaal op gang is gekomen druk uit te oefenen op de sterkste partij de nodige concessies te doen. De basis daarvoor dient het Arabische vredesplan van 2002 te zijn dat in 2007 is herbevestigd en alle elementen bevat die een op internationaal recht gebaseerde vrede tussen Israël en de Palestijnen en de Arabische buurlanden mogelijk zou maken. Hamas keerde zich niet tegen dat plan. Israël en het Westen hebben het tot op heden ten onrechte genegeerd.
Wij moeten binnen onze partij druk uitoefenen op de fractie en partijleiding deze lijn in de coalitie met kracht uit te dragen en te bewerkstelligen dat dit regeringsbeleid wordt dat in de EU-standpunten gaat doorklinken. Die druk wordt mede opgebouwd door het manifest te ondertekenen dat verontruste partijleden, verenigd in de actiegroep “Doorbreek de Stilte”, hebben opgesteld. Het is te vinden op www.recht-in-het-midden-oosten-pvda.nl . Een krachtig geluid uit onze partij over dit conflict heeft te lang ontbroken.
Erik Ader
[1] Wie over dit alles meer wil
weten, leze de Israëlisch Joodse auteurs, Susan Nathan: “De
andere kant van Israël” en Meron Benvenisti: “Sacred Land”.
Dit artikel is eerder geplaatst in "Het Rooie Dorp" het blad van de fractie van de PvdA in de Provinciale Staten van Groningen
